Τρίτη 17 Σεπτεμβρίου 2013

Το αρχαιότερο ερωτικό ποίημα στον κόσμο 4050 ετών!

«Γαμπρέ, αγαπημένε της καρδιάς μου,

σαν το μέλι γλυκιά είναι η ομορφιά σου.

Λιοντάρι, αγαπημένο της καρδιάς μου με μάγεψες.

‘Ασε με να σταθώ τρέμοντας, μπροστά σου,

να σε αγγίξω με το χάδι μου.

Το χάδι μου είναι ακριβό,

πιο απολαυστικό είναι από την ομορφιά.

Σαν το μέλι με το γάλα.

Γαμπρέ, πες στη μητέρα μου,

θα σου δώσει λιχουδιές.

Στον πατέρα μου, θα σου δώσει δώρα.

Τη ψυχή σου να ζωντανέψω, ξέρω.

Γαμπρέ κοιμήσου στο σπίτι μας ως την αυγή,

τη καρδιά σου ξέρω πως να ευχαριστήσω.

Λιοντάρι κοιμήσου στο σπίτι μας ως την αυγή.

Εσύ, επειδή μ’ αγαπάς, κύριέ μου,

κύριε προστάτη μου, Σουσίν μου,

εσύ που ευφραίνεις τη καρδιά της Ενλίλ,

άγγιξέ με, με το χάδι σου».

«ΝΟΣΤΑΛΓΟΣ» από τη Μαρία Κολοβού-Ρουμελιώτη.


 

Παρακαλούσε τον φύλακα άγγελό του
Να κλέψει φως απ’ τον ήλιο
Να βάλει φτερά στους ώμους του
Να τον τυλίξει με τις συλλαβές του ανέμου
Να κάνει ποίηση τα δάκρυα της καρδιάς
Να  δει την αυγή κόκκινη
Πίσω απ’ τον μαντρότοιχο της μοναξιάς.
Να ξυπνήσουν οι ευγενείς αισθήσεις
Με το κελάηδημα του αηδονιού!
Να χτίσει γεφύρια με τα όνειρα.
Να βρουν ανοιχτούς ορίζοντες τα χρόνια
Να νιώσουν ζεστασιά τις ώρες του χειμώνα
Αναθερμαίνοντας η Αγάπη
Τα ξεχασμένα παραμύθια
Που άφησε ατέλειωτα στο παραγώνι
Με την ηλακάτη της γιαγιάς!
Έπειτα «Πήρε την κάτω βόλτα...»
Έγειρε το κορμί στη ρότα του Ήλιου
Και μαζί αναπαύτηκαν
Κάτω απ’ τ’ ασημένιο φως
Του ολόγεμου φεγγαριού.
Ήτανε νύχτα.
Μαζί γαλήνεψαν
Αγκαλιάζοντας το σώμα αυτό
Που κάποτε θώπευαν κάτω απ’ τ’ άστρα!...

Μαρία Κολοβού-Ρουμελιώτη

(Οι Στίχοι γράφτηκαν Τρίτη, 12 Μαρτίου 2013)

Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου 2013

«ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΙ ΤΩΝ ΑΝΑΜΝΗΣΕΩΝ» Εικαστική δημιουργία και στίχοι της Μαρίας Κολοβού-Ρουμελιώτη.



«ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΙ ΤΩΝ ΑΝΑΜΝΗΣΕΩΝ» Ελαιογραφία της Μαρίας Κολοβού-Ρουμελιώτη


 

Για δες αυτό το σκεβρωμένο παραθύρι!..
Μοιάζει ως τρύπιο σουρωτήρι∙
μαζί του αγνάντευα τα όνειρα της νιότης
πλάι σ’ ανθούς αγάπης πρώτης.

Για δες! Μάτια τυφλά που καρτερούν το φως τους
κι αγροικούν τον ξάστερο κι αλαργινό παλμό τους∙
προσμένουν να’ δουν τη λάμψη της αυγής τους
μες απ’ τον τρόμο της κραυγής τους.

Φύλλα ξερά στη χειμωνιά, βγήκαν αγνάντιο
να μεταλάβουνε ξανά κρασάκι άγιο∙
στα σπλάχνα μου να γίνουν διάπυρο καμίνι
που θα σβηστεί με της ανάμνησης τη δύνη.

Άνοιξε παραθύρι μου τη νοσταλγία του ιππότη,
να ’δω που κρύβεται η πανοπλία μου η πρώτη!
Να ‘ρθω στο πλάι σου, ξανά οι δυο μας να τα πούμε∙
το γέλιο που ‘σβησε  να βρούμε.

Άνοιξε παραθύρι μου! Το άσπρο μου πουκαμισάκι λιώνει..
στο σκουριασμένο σου καρφί τ’ ανάστημα του απλώνει!
Άνοιξε παραθύρι μου! Νύμφη νεκρή της φύσης έχω γίνει
που η σκόνη μου αιωρίζεται κι εσένανε τυλίγει !!! 

Μαρία Κολοβού-Ρουμελιώτη

 Οι στίχοι γράφτηκαν 28 Ιουλίου 2013  
  

Παρασκευή 13 Σεπτεμβρίου 2013

Με επιτυχία παρουσιάστηκε στη Νεστάνη το λεύκωμα με τίτλο «Η ιεροτελεστία της Άνοιξης – Χορός και πομπή του Άη Γιώργη στη Νεστάνη Αρκαδίας» από ΤΟ ΔΟΝΤΙ και την ΚΟΙΝΟ_ΤΟΠΙΑ


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
7 Σεπτεμβρίου 2013

Με επιτυχία παρουσιάστηκε το βράδυ της Κυριακής 11 Αυγούστου στο Κοινοτικό Μέγαρο Νεστάνης, το πολυτελές δίγλωσσο (ΕλληνοΑγγλικό) λεύκωμα με τίτλο «Η ιεροτελεστία της Άνοιξης – Χορός και πομπή του Άη Γιώργη στη Νεστάνη Αρκαδίας», σε επιμέλεια Παναγιώτη Καρώνη από την ΚΟΙΝΟ_ΤΟΠΙΑ www.koinotopia.gr και τις εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ.
Το λεύκωμα παρουσίασαν: η Βασιλική Μαργέλου, Κοινωνική ανθρωπολόγος, Πολιτιστική διαχειρίστρια, ο Νικόλαος Πάππας, Μουσικολαογράφος, Καθηγητής Aγγλικής γλωσσολογίας και ο επιμελητής της έκδοσης Παναγιώτης Καρώνης.
Χαιρετισμό απεύθυναν ο Περιφερειακός Σύμβουλος κ. Γιώργος Ρουμελιώτης εκ μέρους της Περιφέρειας Πελοποννήσου, ο κ. Νίκος Καραλής, Πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου Νεστάνης και ο κ. Δημήτριος Παυλής, Επικεφαλής της Μείζονος Αντιπολίτευσης του Δήμου Τρίπολης. Το συντονισμό της βραδιάς έκανε ο Πρόεδρος του Προοδευτικού Συλλόγου Νεστάνης Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος.
Ο Νικόλαος Πάππας, αναφέρθηκε στη λαογραφία της Νεστάνης κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της. Αναφερόμενος δε στο βιβλίο το χαρακτήρισε μνημειακό καρπό πολύχρονης έρευνας, αγάπης στο λαϊκό μας πολιτισμό, μεράκι, πάθος, καημό. Ένα ανεκτίμητο βιβλίο που πρέπει να κοσμεί κάθε βιβλιοθήκη. Η παράδοση είναι το υλικό με το οποίο θα χτίσουμε το μέλλον όπως μας λέει ο Έλιοτ ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο επιμελητής της έκδοσης Παναγιώτης Καρώνης, αφού εξέφρασε τη χαρά του για την παρουσίαση του λευκώματος στο “σπίτι” του, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, ταξίδεψε τους παρευρισκόμενους στο χώρο αλλά και στο χρόνο με προβολή φωτογραφιών από την περιοχή αλλά κυρίως από το δρώμενο της ανοιξιάτικης γιορτής των Αρκάδων, με παράλληλο σχολιασμό των προβαλλόμενων εικόνων, αναφερόμενος και στις παραδοσιακές Νεστανιώτικες φορεσιές που φοριούνται εκείνη τη μέρα. Δεν έλειψε και προβολή αποσπασμάτων σε βίντεο από την πομπή και το χορό του Άη Γιώργη.
Η Βασιλική Μαργέλου αναφέρθηκε στους συμβολισμούς που προκύπτουν από τις φάσεις του εθίμου και στη σύνδεσή τους με την Αρχαία Ελλάδα. Τόσο στα τραγούδια της μέρας αυτής, τραγούδια για την Άνοιξη τον έρωτα, αλλά και το θάνατο, τραγούδια ηρωικά, όσο και στις διάφορες φάσεις του δρώμενου που έχουν τις δικές τους αναφορές σε αντίστοιχες γιορτές της αρχαιότητας.
Αναφορά έγινε και στο νέο πόνημα του Παναγιώτη Καρώνη με τίτλο Τραγούδια της Νεστάνης, που πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ και αποτελεί μια συνέχεια της παρουσίασης πάνω στην πλούσια παράδοση της Νεστάνης αλλά και μια προσπάθεια να καταγράψει και να παρουσιάσει την λαογραφία της περιοχής αυτής όπως και με το έθιμο του Άη Γιώργη των Νεστανιωτών.
Στην κατάμεστη αίθουσα του Κοινοτικού Μεγάρου Νεστάνης οι παρευρισκόμενοι μετά το τέλος της παρουσίασης πήραν μια γεύση από Πάτρα καθώς απόλαυσαν την παραδοσιακή Πατρινή τεντούρα.
Το λεύκωμα «Η ιεροτελεστία της Άνοιξης – Χορός και πομπή του Άη Γιώργη στη Νεστάνη Αρκαδίας», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΤΟ ΔΟΝΤΙ με την υποστήριξη της ΚΟΙΝΟ_ΤΟΠΙΑΣ και διατίθεται σε κεντρικά βιβλιοπωλεία της Πάτρας, της Αθήνας της Τρίπολης και της Θεσσαλονίκης αλλά και στον πολυχώρο της ΚΟΙΝΟ_ΤΟΠΙΑΣ στην Πάτρα (Μαιζώνος 139, 4ος όροφος).
Εταιρεία Κοινωνικής Δράσης και Πολιτισμού ΚΟΙΝΟ_ΤΟΠΙΑ www.koinotopia.gr
Πληροφορίες για δημοσιογράφους: 6936.986121 Ανδρέας Τσιλίρας (ΤΟ ΔΟΝΤΙ) 2615.002009 Ανδρέας Σπηλιώτης (ΚΟΙΝΟ_ΤΟΠΙΑ)

Τρίτη 10 Σεπτεμβρίου 2013

«ΜΙΑ ΦΛΕΒΑ ΑΓΑΠΗΣ» από τη Μαρία Κολοβού- Ρουμελιώτη.


Μια φλέβα αγάπης χίμηξε μες την καρδιά μου μπήκε
κι όλος ο πόνος της ζωής, εγίνηκε χαρά,
Δροσιά Μαγιού στο στήθος μου άφησε η ανεμώνη
κρίνο λευκό στα χείλη μου, η Αγάπη να μεθά.

Ξεθύμανε η θλίψη μου στον ίσκιο του κορμιού της
κι όσες νυχτιές αλήτευα στης σήψης τα σκαλιά,
Άτι γοργό ο λογισμός με πήγαινε κοντά της,
εκεί που πρωτοαντάμωσαν της νιότης τα κορμιά.

Αγρίμι που ημέρωσε μες των ματιών τη λάμψη,
με εγκράτεια ανείπωτη και μουσική λαλιά
Χάδια ανθισμένα στο κορμί γείραν στα δυο της χέρια,
σαν τη ψυχή πλησίασαν της απιστίας θεριά.

Τραγούδια  γίναν οι καημοί και τα παλιά μας λάθη
ομπρέλα σε ανεμόβροχα που την ψυχή φρουρούν
Εβρήκαμε τη γιατρειά μες της μετάνοιας τον χάρτη,
με ένα επιμύθιο σύνθημα γι’ αυτούς που αιμορραγούν.

Αχ, να ’χε σύνεργα  η καρδιά τις πίκρες να γλυκαίνει
και να φλοισβίζει η ψυχή μετά την ταραχή!..
Απάγκιο να βρει ο λογισμός στης λογικής τα δίχτυα,
μες των αγγέλων τα φτερά, να γιάνει η πληγή!...

 Μαρία Κολοβού-Ρουμελιώτη

Οι στίχοι γράφτηκαν 24 Απριλίου 2012 κι ανήκουν στην Ανέκδοτη Ποιητική Συλλογή:«H ΜΕΛΩΔΙΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ».

ΟΙ ΑΛΒΑΝΟΤΣΑΜΗΔΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ ΚΑΙ Η ΚΑΤΟΧΗ του Βασίλειου Π.Παυλίδη




ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Π. ΠΑΥΛΙΔΗΣ

ΟΙ ΑΛΒΑΝΟΤΣΑΜΗΔΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ ΚΑΙ Η ΚΑΤΟΧΗ

ΓΕΓΟΝΟΤΑ, ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΘΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ

Το βιβλίο του Βασίλη Παυλίδη «Οι Αλβανοτσάμηδες της περιοχής Παραμυθιάς και η Κατοχή» αποτελεί μια βραβευμένη, πολύτιμη μαρτυρία, ενός ανθρώπου που έζησε όσο λίγοι από κοντά την τραγωδία του ηπειρωτικού ελληνισμού τα χρόνια της κατοχής. Το βραβευμένο από την Ακαδημία έργο, κυκλοφόρησε πρόσφατα από τους απογόνους του συγγραφέα, που θεωρούν ότι το θέμα των Αλβανοτσάμηδων δεν έχει ακόμη τελειώσει.
«Θέλαμε χρόνια να βγει αυτό το βιβλίο. Ο πατέρας μου το έγραψε γιατί πίστευε ότι θα προσφέρει στον τόπο. Πρώτα έβαζε τον τόπο. Έτσι σκεφτόταν και έτσι μας έμαθε και μας. Ήξερε επίσης, και αυτό είναι βασικό και για μας, ότι αργά ή γρήγορα θα άρχιζε η προσπάθεια για τον εξωραϊσμό των ενόχων. Έπρεπε λοιπόν να είμαστε έτοιμοι, να έχουμε επιχειρήματα, να σώσουμε τη φωνή όσων υπέστησαν τα πάνδεινα από τους αλβανοτσάμηδες.»
Η Αλεξάνδρα Παυλίδου-Θωμά, μιλά με πάθος και συγκίνηση για τον πατέρα της. Απαντά πως αυτό το πάθος είναι κληρονομικό. Χαρούμενη που επιτέλους κρατά στα χέρια της το πολύτιμο για ένα από τα εθνικά μας θέματα βιβλίο, συγκινημένη -«τώρα αναπαύτηκε και ο πατέρας μου»- πιστεύει ότι η έκδοση προσφέρει ένα ακόμη όπλο στο οπλοστάσιο του υπουργείου Εξωτερικών, όταν το θέμα των Αλβανοτσάμηδων ξανάρθει στην επιφάνεια.
«Στην αρχή προσπαθήσαμε να βρούμε εκδότη, αλλά οι προσπάθειές μας δεν ευοδώθηκαν. Εν τέλει, μετά την έκδοση, πριν λίγα χρόνια, ενός βιβλίου που μαγείρευε τα εγκλήματα και τις τραγωδίες που έζησαν οι ηπειρώτες από τους δοσίλογους αλβανοτσάμηδες και αποπειρούνταν συμψηφισμούς, αποφασίσαμε όλα τα αδέλφια μαζί ότι έπρεπε οπωσδήποτε να βγει το βιβλίο. Αν η πολιτική του τόπου, όπως μας δίδαξε ο εθνικός μας ποιητής, οφείλει να υπηρετεί την αλήθεια, ό,τι κάνουμε για να σωθεί και να διαδοθεί αυτή η αλήθεια είναι εν τέλει ιερό.


Ἐκδοτικὸν σημείωμα

Το βιβλίο του Βασίλη Παυλίδη «Οι Αλβανοτσάμηδες της περιοχής Παραμυθίας και η Κατοχή», γράφτηκε μετά από παράκληση του Δήμου Παραμυθίας και, όπως σημειώνει ο συγγραφέας, «ως μικρή προσφορά εις την γενέτειράν» του. Ο συγγραφέας γνώριζε άριστα το θέμα. Βάσει του κατηγορητηρίου και του ημερολογίου εγκλημάτων που κατέθεσε πρώτος αυτός στο Ειδικό Δικαστήριο δοσιλόγων των Ιωαννίνων (ακολούθησαν οι αδελφοί Μητσιώνη), καταδικάστηκαν οι εγκληματίες του πολέμου. Ας αναφερθεί για την ιστορία ό,τι πρόκειται για την απόφαση 344/23/5/1946.

Μετά από αυτό, ο Βασίλης Παυλίδης έκανε έρευνα ιστορική της περιοχής και των γεγονότων και συνέγραψε το βιβλίο, το οποίο ξεκίνησε το 1945 και παρεδόθη στο Δήμο το 1947. Κατόπιν, το 1955 κατατέθηκε στην Ακαδημία Αθηνών. Δύο χρόνια αργότερα, το 1957, έτυχε του δευτέρου Βραβείου Ιστορίας της Ακαδημίας (αρ. Απ. 33054).

Το βιβλίο είναι μοναδικό από πολλές απόψεις. Γράφτηκε από άνθρωπο που μετείχε τόσο στους αγώνες όσο και στις πολιτικές αποφάσεις, αφού είχε οριστεί διοικητής Ντουσκάρας από το Ναπολέοντα Ζέρβα. Παράλληλα, ο Β.Π., μάρτυς αυτόπτης και αυτήκοος και κάποτε πρωταγωνιστής των κυριοτέρων γεγονότων, είχε ξεκινήσει ήδη από το 1932 να ερευνά, να μελετά και να συγγράφει την ιστορία των Αλβανοτσάμηδων, με τη συνέπεια που διακρίνει όλο το ιστορικό του έργο. Αρκεί να αναφερθεί ότι, για λόγους αρχής και αντικειμενικότητας, αποφεύγει να αναφερθεί στον εμφύλιο όπου εκφεύγει του συγκεκριμένου θέματος.

Με ακρίβεια, σεβασμό στην αλήθεια και με καθαρό βλέμμα καταγράφει ενέργειες, σχέσεις, εγκλήματα, αιτίες και αφορμές, μάχες και συγκρούσεις, όλο το χρονικό της προδοσίας και των εγκλημάτων πολέμου όπως και τον αγώνα, τον ηρωισμό και την αυτοθυσία των Ελλήνων της περιοχής ώστε να επιβιώσουν και να ελευθερωθούν από το φασιστικό και ναζιστικό ζυγό.

Tο εξώφυλλο του βιβλίου είναι έργο του ζωγράφου - αγιογράφου Γιάννη Θωμά, εγγονού του συγγραφέα. Ο Γιάννης Θωμάς έχει αγιογραφήσει πολλές εκκλησίες στην Ήπειρο και αλλού, μεταξύ των οποίων οι Ιεροί Ναοί Αγ. Παρασκευής Κοσμηράς, Αγ. Σπυρίδωνος Νεοχωρόπουλου, Αγ. Κυριακής Πολυδώρου. Έχει επίσης κάνει πλήθος εκθέσεων ζωγραφικής, φορητών Αγιογραφιών, εικονογραφήσεων, και έχει εκπροσωπήσει τη χώρα μας σε διεθνή έκθεση, κατακτώντας την πρώτη θέση.

Προχωρήσαμε στην έκδοση του βιβλίου γιατί πιστεύουμε ότι έχει πολλά να προσφέρει τόσο στην αποκατάσταση της αλήθειας στο διαρκώς επανερχόμενο ζήτημα των Αλβανοτσάμηδων όσο και στην πολιτική του τόπου, που όπως μας δίδαξε ο εθνικός μας ποιητής, οφείλει να υπηρετεί την Αλήθεια.
Αλεξάνδρα Παυλίδου - Θωμά




Περιεχόμενα βιβλίου

(σελίδες 208)


ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Πρόλογος του συγγραφέως - Αλβανοτσιάμηδες και καταγωγή των - Τα γεγονότα από το 1922 μέχρι το 1924 - Περίοδος από το 1924 μέχρι το 1940


ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ 1940


Ο φόνος του Νταούτ Χότζια - Η δράσις των συμμοριών κατά το 1940 - Πυρπόλησις καταστημάτων εν Παραμυθία - Οι Παραμυθιώτες κατά το 1940-41


ΤΑ ΚΑΤΟΧΙΚΑ ΕΤΗ 1941 ΚΑΙ 1942


Είσοδος εχθρικών στρατευμάτων στην Επαρχία - Η συμπεριφορά των τσιάμηδων - Επίτακτα ζώα - Κατάληψις αγρών - Ληστείαι - Τα γεγονότα του Σκανδάλου - Οι διερμηνείς - Μετριοπαθείς και αδιάλακτοι - Φόνος του Γασίμ Σαντήκ - Ο Μπαλούμης πρώτος αντάρτης - Φόνος του Τεφήκ Κεμάλ - Η τυραννία εντείνεται - Η σύλληψις του Κάτσιου - Συνέχεια διώξεων - Γκρίκα, Ψάκκα, Νικολίτσι - Ο τυφεκισμός του Ν. Θωμαΐδη - Συμπλοκή Φεήμ Άγου και αδελφών Σοφία - Δραγάνη - Γαρδίκιον και Αγορά - Ανασκόπησις των ετών 1941 και 1942


ΚΑΤΟΧΙΚΟΝ ΕΤΟΣ 1943


Εμφάνισις ΕΑΜ και ΕΔΕΣ - Τα γεγονότα του Ματζαρίου - Προετοιμασία Ελλήνων και Ιταλών προς σύγκρουσιν - Μάχη Σκάλας και Ποπόβου - Η νίκη - Συνέπειαι της μάχης - Αλβανικαί παρασπονδίαι - Γερμανοί στην Ήπειρο - Αλλαγή αλβανικής πολιτικής - Η καταστροφή του Φαναρίου - Κακουργημάτων συνέχεια - Συνθηκολόγησις της Ιταλίας - Τυφεκισμός των 9 εν Παραμυθία - Φόνος του Δράκου - Σύλληψις Ζερβοχωριτών - Φόνος του Νικολάου Ζωγράφου, Απόδρασις Ηρ. Σουλιώτη - Αντίποινα των Ελλήνων - Εκτέλεσις Γεωργίου και Κων/νου Μαραζοπούλου - Τρίτη μάχη στην Σκάλα - Πυρπόλησις της Σελλιανής - Εκτέλεσις των 49 προκρίτων στην Παραμυθιά - Κακουργιών συνέχεια - Η κατάστασις εις τους πρόποδες του όρους Γκορίλα - Μάχη Ζερβοχωρίου της 5-11-1943 - Μάχη Προδρομίου Βέλλιανης 7-11-1943 - Συμπλοκαί Ζυγαριάς - Ζαλλόγγου - Ρήξις ΕΑΜ και ΕΔΕΣ - Ανασκόπησις του έτους 1943


ΤΟ ΚΑΤΟΧΙΚΟΝ ΕΤΟΣ 1944 - ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΙΣ ΠΡΟΑΙΩΝΙΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ


Ο ΕΔΕΣ αντεπιτίθεται. Πυρπόλησις Γαρδικίου Παραμυθίας - Εκτέλεσις Δήμα, Σουλούτα, Π. Κολιού, Λ. Γάκη - Μικροσυμπλοκαί Ιανουαρίου 1944 - Μάχη της Πετροβίτσας - Συλλήψεις εις Νεοχώρι - Φόνος του Ιωάννου Τάτση - Νέαι συνεννοήσεις με τους τσιάμηδες - Ο ΕΔΕΣ κτυπά - Απελευθέρωσις της Παραμυθιάς - Αι πεισματώδεις μάχαι της 30ής Ιουνίου - Τα προ της μάχης - Τομεύς Καφαλοβρύσου - Τομεύς Γρίκας-Δράγανης - Τομεύς Καρβουναρίου - Παρατηρήσεις επί της μάχης - Νέαι συνομιλίαι με αλβανούς - Μάχαι από 7-10 Αυγούστου 1944 - Μάχη Μενίνας - Απολογισμός της μάχης - Μάχαι της 24ης Αυγούστου - Μάχαι της 25ης Αυγούστου - Μάχαι εις Πλάσες και Στενό Σέλλιανης - Συμπλοκή εις Χάσμα Πετροβίτσας


ΕΠΙΛΟΓΟΣ

ΕΓΓΡΑΦΑ ΚΑΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ





Σχόλια - κριτική

(Φ.Ν. Μπουρλᾶς, 19-10-2009)



Εἶχα τὴν χαρὰ νὰ λάβω τὸ ἐξαιρετικὸ αὐτὸ βιβλίον ἀπὸ τὴν ἐγγονὴ τοῦ συγγραφέως, διδασκάλου καὶ ἀγωνιστοῦ τοῦ ΕΔΕΣ Βασιλείου Παυλίδου. Βιβλίον ἀποκαλυπτικὸν καὶ χρησιμότατον σήμερα ποὺ οἱ ἐπιβουλὲς τῶν πάσης φύσεως βορείων καὶ ἀνατολικῶν γειτόνων μας κατὰ τῆς Ἑλλάδος ἐντείνονται, ἐνῷ, ἀκόμη χειρότερα, στὸ ἐσωτερικὸν τῆς πατρίδος μας τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ μας ὑποσκάπτεται, ἡ ἐθνικὴ μας μνήμη ἀτονεῖ καὶ ἡ Ἱστορία μας διαστρεβλώνεται ἀπὸ τὸν κατεστημένο ἐθνομηδενισμό. Σήμερα ποὺ οἱ ἐχθροὶ καὶ ἐγκληματίες κατὰ τῆς πατρίδος μας καὶ τῶν προγόνων μας ἀναγορεύονται σὲ θύματα, τὰ δικαιώματά μας ἐπὶ τῆς σκλαβωμένης Βορείου Ἠπείρου θάπτονται ἐνῷ ὑφιστάμεθα ἀντιθέτως ἀξιώσεις ἐπὶ τῆς ἐλευθέρας Ἠπείρου ἀπὸ τοὺς φυγάδες ἐγκληματίες πολέμου ἀλβανοτσιάμηδες, ἡ ἱστορική μας παρακαταθήκη ἀποτελεῖ ὄχι μόνον σεβαστὴ κληρονομιὰ ἀπὸ τοὺς προγόνους μας ἀλλὰ καὶ ἀκλόνητο στήριγμα τῶν ἐθνικῶν μας δικαίων.

Ὁ συγγραφεὺς καταγράφει τὰ γεγονότα λεπτομερῶς καὶ μὲ ἀκρίβεια - ἀπὸ τὶς ζωοκλοπὲς μέχρι τοὺς φόνους ποὺ διέπραξαν οἱ κατοχικὲς δυνάμεις καὶ οἱ ἀλβανοτσιάμηδες συνεργάτες τους. Ὑπῆρξε μάρτυς τῶν γεγονότων καὶ ἀνέλαβε ἐξ ἀρχῆς μὲ εὐσυνειδησία τὸ ἔργον τῆς καταγραφῆς αὐτῆς, ἐπὶ τῶν στοιχείων ἀκριβῶς τῆς ὁποίας βασίστηκε τὸ Ειδικό Δικαστήριο δοσιλόγων των Ιωαννίνων (1946). Τὸ ἔργο του εξεδόθη σὲ βιβλίον τὸ 1957 κερδίζοντας τὸ β' Βραβεῖον τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν, καὶ ἀγαθῇ τύχῃ ἐπανεκδίδεται σήμερα.

Πέραν αὐτοῦ, ὅμως, παρουσιάζονται οἱ ἱστορικὲς συνθῆκες ποὺ καθόρισαν τὴν ἐξέλιξη τῶν γεγονότων. Ἡ μακραίωνη σύγκρουση Ἑλλήνων καὶ ἀλβανοτσιάμηδων καὶ ἡ ἐμπλοκὴ κατὰ σειρά Τούρκων, Ἰταλῶν καὶ Γερμανῶν. Ἡ ἀντίστασις τοῦ ΕΔΕΣ καὶ τοῦ ΕΛΑΣ, ἀλλὰ καὶ ἄλλων Ἠπειρωτῶν πατριωτῶν. Οἱ ἡρωισμοὶ ἀλλὰ καὶ οἱ προδοσίες. Οἱ ἀγῶνες καὶ οἱ θυσίες.

Θὰ διαβάσουμε γιὰ τὸ παρελθὸν τῶν ἀλβανοτσιάμηδων καὶ τὴν μακραίωνη σύγκρουσί τους μὲ τοὺς Ἕλληνες Ἠπειρῶτες. Γιὰ τὴν ἐπίβουλη ἐμπλοκὴ τῆς Ἰταλίας ἀπὸ τὸ 1917 καὶ τὴν μετατροπὴ τῶν ἀλβανοτσιάμηδων ἀπὸ ὀθωμανοὺς (τουρκαλβανοὺς) σὲ ἀλβανούς. Γιὰ τὸ πῶς οἱ ἀλβανοτσιάμηδες ἐκμεταλλεύθηκαν ἀμέσως τὴν κατοχή. Γιὰ τὸν Βασίλη Μπαλούμη, τὸν πρῶτο ἀντάρτη τῆς περιοχῆς (1941), πρὶν ἀπὸ τὸν ΕΔΕΣ καὶ τὸν ΕΛΑΣ. Γιὰ τὸν 14χρονο Χρῆστο Κάτσιο ποὺ ὑπέμενε τὰ βασανιστήρια «σὰν ἀρχαῖος Σπαρτιάτης ἔφηβος», ψάλλοντας τὸν ἐθνικὸ ὕμνο, τόσο ποὺ τὸν ἐθαύμασε ὁ Ἰταλὸς ταγματάρχης καὶ τὸν ἄφησε ἐλεύθερο. Τὴν δράσι τοῦ ΕΔΕΣ στὴν περιοχὴ ἀπὸ Δεκ. 1942. Τὴν μάχη τῆς Σκάλας (21-5-1943), πρώτη μεγάλη νίκη ἐπὶ τῶν Ἰταλῶν. Τὴν ἀνάληψι τῆς ἀρχῆς ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς (Ἰούλ. 1943) καὶ τὴν συνθηκολόγησι τῆς Ἰταλίας (Νοέμ. 1943). Τὴν ἐκτέλεσι τῶν 49 προκρίτων τῆς Παραμυθιᾶς. Τὶς ἰδιοτελεῖς ἐπιδιώξεις τοῦ ΕΛΑΣ καὶ τὶς συνεννοήσεις του μὲ τοὺς Ἀλβανούς, ἀπὸ τὸν Σεπτ. 1943. Τὶς μάχες μὲ τοὺς Γερμανοὺς τὸν Νοέμ. 1943. Τὴν ρήξι ΕΑΜ καὶ ΕΔΕΣ (Ὀκτ. 1943). Τὴν μάχη τῆς Πετροβίτσας (Μάρτ. 1944), ὅπου οἱ ΕΔΕΣίτες Γρηγ. Ζιάγκας, Ἰω. Κάλης καὶ λίγοι ἀκόμη, ἐκμεταλλευόμενοι τοὺς λαβυρίνθους τῶν βράχων τῆς περιοχῆς, ἐμφανίζονταν σὰν δαίμονες ἀπὸ τὸ πουθενὰ καὶ ἔσπερναν τὸν θάνατο σὲ Γερμανοὺς καὶ ἀλβανοτσιάμηδες, δημιουργώντας θρύλο. (Οἱ δὲ ἐχθροὶ ἔφυγαν ἠττημένοι, συλλαμβάνοντες ὡς... «τρόπαιον», «τὴν γραίαν Μαρία Ἀθανασίου καὶ τὸ ἐξ αἰγῶν ποίμνιόν της»!) Τὶς ἐδιαπραγματεύσεις ΕΔΕΣ καὶ ἀλβανοτσιάμηδων καὶ τὴν εὐφυῆ καὶ ἐθνικῶς ὑπεύθυνη στρατηγικὴ τῶν Ἠπειρωτῶν ΕΔΕΣιτῶν, συμμετέχοντος προσωπικῶς τοῦ συγγραφέως, ἡ ὁποία ἐξησφάλισε τὴν ἐπιβολὴ τῶν ἐθνικῶν δικαίων καὶ τὴν τιμωρία καὶ ἐκδίωξι τῶν ἐγκληματιῶν. Τὴν μεγάλη ἐπίθεσι τοῦ ΕΔΕΣ, τὴν ἀπελευθέρωσι τῆς Παραμυθιᾶς (Ἰούν. 1944) καὶ τὶς μάχες μὲ τοὺς ἀλβανοτσιάμηδες (30-6-1944). Τὴν μάχη τῆς Μενίνας (Αὐγ. 1944), μὲ δεκάδες Γερμανοὺς καὶ ἀλβανοτσιάμηδες νεκρούς. Τέλος, τὴν συμμαχία ΕΛΑΣ- ἀλβανοτσιάμηδων κατὰ τὴν στάσι τοῦ Δεκ. 1944 καὶ τὴν ἀπόπειρα ἐπιστροφῆς τῶν τελευταίων, μὲ τὴν στήριξι τοῦ ΕΛΑΣ, ἐξέλιξι ποὺ ἀπετράπη χάρη στὴν δυναμικὴ ἀντίδρασι τῶν Ἠπειρωτῶν. («Κατὰ τὴν στάσιν τοῦ Δεκεμβρίου 1944, ὑπερεκατὸν ἀλβανοτσιάμηδες, μετέχοντες τοῦ μικτοῦ τάγματος Σαράφη, ἐπετέθησαν κατὰ τοῦ ΕΔΕΣ, ὄχι πλέον ὡς ὑποτακτικοὶ τῶν Ἰταλῶν, Γερμανῶν ἢ τοῦ Μαζὰρ Ντίνου, ἀλλὰ ὡς... Ἑλληνικὸς Λαϊκὸς Ἀπελευθερωτικὸς Στρατός. Μὴ χειρότερα.»)

Ἐνδιαφέροντα συμπεράσματα προκύπτουν ἀβίαστα ἀπὸ τὰ στοιχεῖα:

α) Οἱ ἀλβανοτσιάμηδες ἦταν σὲ μακραίωνη σύγκρουσι μὲ τοὺς Ἕλληνες. Τὰ γεγονότα τῆς κατοχῆς ἦλθαν ὡς φυσικὸν ἐπακόλουθον τούτου.

β) Οἱ ἀλβανοτσιάμηδες ὑπῆρξαν ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ τῆς κατοχῆς ἐχθρικὴ δύναμις κατοχῆς καὶ τυραννίας. Μὲ τὴν ἀπελευθέρωσι ἔλαβαν τὴν δίκαιη καὶ ἀναγκαία τιμωρία.

γ) Ἡ ἀντίστασις στὴν Ἤπειρο καὶ εἰδικῶς στὴν περιοχὴ Παραμυθιᾶς ὑπῆρξε μέγα κατόρθωμα τοῦ ΕΔΕΣ, ὁ ὁποῖος ἐστηρίχθη σὲ ἐντόπιους Ἠπειρῶτες ἀγωνιστές ποὺ μάχονταν γιὰ τὶς οἰκογένειες καὶ τὰ σπίτια τους. Ἀντιθέτως, ὁ ΕΛΑΣ, μὴ στηριζόμενος τόσο σὲ ἐντόπιες δυνάμεις, ἀλλὰ καὶ δέσμιος τῶν κατευθύνσεων τῆς ἡγεσίας του, ἐξυπηρετοῦσε κατὰ κύριο λόγο τὰ γενικότερα συμφέροντά του καὶ ὄχι τὰ συμφέροντα τῶν Ἠπειρωτῶν. Αὐτὸ εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα, ἂν καὶ ὁ ΕΔΕΣ ἀνέλαβε δράσι στὴν περιοχὴ κατὰ τὰ τέλη τοῦ 1942 ἐνῷ ὁ ΕΛΑΣ ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ ἰδίου ἔτους, γρήγορα ὁ ΕΔΕΣ ἐκέρδισε τὸν τοπικὸ πληθυσμὸ καὶ τὸν ἔλεγχο τῆς περιοχῆς.

δ) Ὁ ΕΔΕΣ ἐξησφάλισε τὴν ἀπελευθέρωσι τῆς Ἠπείρου καὶ τὴν ἐπιβολὴ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, πρᾶγμα ποὺ ἐτέθη σὲ σοβαρὸ κίνδυνο τὸν Δεκ. 1944, μὲ τὴν συμμαχία ΕΛΑΣ καὶ Ἀλβανῶν. (Καὶ δυστυχῶς, σημειώνουμε, ἐχάθη ἡ Βόρειος Ἤπειρος.)

Ὁ συγγραφεὺς ὑπῆρξε μαχητὴς τοῦ ΕΔΕΣ, πάνω ἀπ᾿ ὅλα Ἕλλην Ἠπειρώτης, καὶ δὲν διστάζει νὰ ἐπαινέσῃ τὰ ἀνδραγαθήματα τῶν τιμίων Ἠπειρωτῶν ΕΛΑΣιτῶν. Καταγγέλλει ὅμως, δικαίως, τὶς κινήσεις τοῦ ΕΛΑΣ ποὺ ἐπιβάλλονταν μὲ ἄλλους σκοπούς, ἀσχέτους τῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου.

Ἀπὸ τὸν συγγραφέα, τέλος, δὲν λείπει τὸ κοφτερὸ πνεῦμα καὶ τὸ δηκτικὸν χιοῦμορ.

Οἱ ἀλβανοτσιάμηδες παρομοιάζονται μὲ τὰ σαλιγκάρια τῆς βροχῆς: «Ὅπως μὲ τὶς ἀνοιξιάτικες ψυχάλες, ἐξαπατῶνται οἱ κοχλαὶ καὶ ἀνυψώνουν τὴν καφαλήν, οὔτω καὶ μὲ τὴν ἰταλικὴν προέλασιν τῶν πρώτων ἡμερῶν, οἱ ἀλβανοτσιάμηδες νομίσαντες ὅτι ἔσβησε ἡ Ἑλλάς, ἀπεκάλυψαν τὸν πραγματικὸν ἑαυτόν των.» (σελ. 24)

Καὶ τὰ ἀνδραγαθήματά τους; «Τὴν 22αν Αὐγούστου 1943 ὁ ἐκ Μαζαρακιᾶς φασιστοσυμμορίτης Τζαμαλῆ Μοῦρτος, ἀσκὼν τὸ ἀξιοπρεπὲς διὰ τοὺς ἀλβανοὺς ἐπάγγελμα τοῦ ληστοῦ, μὴ εὐρὼν ζῶα εἰς Φανάρι διὰ πλιάτσικο, ἀφοῦ ὅλα εἶχαν καταληστευθεῖ, ἦλθεν εἰς τὸ χωρίον Ραχούλιον Παραμυθίας καὶ ἥρπασεν τοὺς ἵππους τοῦ Χαραλάμπους Ἰωάννου.» (σελ. 90)

Στὸ ἐπίμετρον τοῦ βιβλίου παρατίθεται πληθώρα ἐγγράφων καὶ φωτογραφιῶν τῆς ἐποχῆς.

Ὅποιος ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴν Ἱστορία τῆς περιοχῆς καὶ τῆς ἐποχῆς αὐτῆς, ἀξίζει δίχως ἄλλο νὰ προμηθευθῇ τὸ βιβλίον αὐτό.

 

Δευτέρα 9 Σεπτεμβρίου 2013

«Οι ήρωες» του Αλέξανδρου Ακριτίδη


Οι ήρωες
Δυο κατάμαυρα μάτια, ραγισμένα και κουρασμένα προσπαθούσαν μέσα από το νοτισμένο τζάμι του καφενέ να δουν τι συνέβαινε στην πλαγιά. Σούφρωνε τα άσπρα φρύδια ο μπάρμπα Σαράντης και μονολογούσε. «Πάει τρελάθηκε ο κόσμος! Γιόμισε κουτούς το χωριό μας! Και το χειρότερο…ακολουθούν τον παλαβό το γιο μου! Τι θα κάνω θεέ μου; Πάλι μαζί μου θα τα βάλει όλο το χωριό, αν γίνει καμιά χαζομάρα… Καλά που δε ζει η μάνα σου, βρε άτιμε, να δει σε τι μπελάδες πας πάλι να μας βάλεις!»
Κρύο το σούρουπο εκεί πάνω. Ίσα που διακρίνονταν πλέον οι χιονισμένες βουνοκορφές ανάμεσα από τις κινούμενες νεφέλες. Παρόλα αυτά όμως τα συνεργεία συνέχιζαν με αμείωτη ένταση τις εργασίες τους. Πέντε μεγάλα φορτηγά είχαν σκαρφαλώσει στην απότομη πλαγιά του βουνού και όλοι μαζί ξεφόρτωναν μεγάλα ξύλινα κιβώτια. Το σκοτάδι είχε πέσει για τα καλά, αλλά είχαν ανάψει περιμετρικά προβολείς για να μην χάσουν ούτε λεπτό από την εργασία τους.
Τόσα χρόνια περίμενε ο μπάρμπα Σαράντης την επιστροφή του κανακάρη του στο χωριό. Τόσα χρόνια μόνος του εκεί πάνω… Η γη σκληρή στην Πετροράχη. Απόκρημνα βουνά, άγονα χώματα και δύσκολες καιρικές συνθήκες. Αυτός όμως είχε μάθει με τα ζώα και την τυροκομία από μικρός και την αγαπούσε τη δουλειά του. Ο μικρός Σταυράκης όμως δεν μπόραγε εκεί. Πνιγότανε! Άκουγε βέλασμα και τρελαινόταν! Μύριζε άλμη και του γύριζαν τα έντερα! Έβλεπε βοσκοτόπι και του φαινόταν κόλαση! Πήρε λοιπόν των ομματιών του και έφυγε ένα πρωί για την Ιταλία για να σπουδάσει φαρμακοποιός. Ήταν πολύ ζωηρό κι ατίθασο παιδί ο Σταυράκης. Όποτε απομακρυνόταν για ώρα από το σπίτι όλο και κάποιος συγχωριανός θα τον έφερνε πίσω πιάνοντάς τον από τ’ αυτί! Η ζημιά και η σκανδαλιά ήταν στο αίμα του. Μπορεί κανείς στο χωριό να μην το παραδέχτηκε φανερά, αλλά όταν αποφάσισε να φύγει όλοι μέσα τους ένιωσαν μεγάλη ανακούφιση για το γεγονός! Ακόμα και οι γονείς του ένιωθαν τη γνώμη του κόσμου, αλλά τι να έκαναν; Παρίσταναν τους ανήξερους!
Τη χρονιά που τελείωναν οι σπουδές στην Ιταλία ο Σταύρος έχασε δυστυχώς  και τη μάνα του από ένα βαρύ κρυολόγημα, διότι δεν υπήρχαν τα μέσα ν’ αντιμετωπιστεί άμεσα. Και μπορεί ο μονάκριβος γιος να επέστρεψε για την κηδεία στο χωριό του, αλλά την άλλη μέρα ευθύς εξαφανίστηκε. Είχε αποφασίσει, όπως είπε στον πατέρα του, να γίνει σκηνοθέτης, διότι όλα τα χρόνια που σπούδαζε στην Ιταλία ασχολιόταν στο Πανεπιστήμιο με θεατρικές και κινηματογραφικές ομάδες. Ο Σαράντης του είχε βέβαια ξεκαθαρίσει πως δεν είχε άλλα λεφτά στην μπάντα για κείνον! Ο Σταύρος ωστόσο τον διαβεβαίωσε πως δεν χρειαζόταν τίποτε άλλο από τον μεσόκοπο πατέρα του.
Έτσι και έφυγε πρώτα για ανάλογες σπουδές στο Βερολίνο και έπειτα βρέθηκε στο όμορφο Παρίσι. Συχνά ο μπάρμπα Σαράντης λάμβανε κάποιες φωτογραφίες από το γιο του ο οποίος εμφανιζόταν με καλλιτεχνικό μουσάκι, μπερέ στο κεφάλι και ένα πολύχρωμο κασκόλ γύρω από το λαιμό! Σταυροκοπιόταν για το "κατάντημα" του γιού του και έκρυβε ευθύς τις φωτογραφίες μην τυχόν και πέσουν σε λάθος χέρια και τον πάρει στο ψιλό όλο το χωριό!
Και να που τώρα έπειτα από τόσα χρόνια ξαναγύριζε ο μικρός του γιος στην Πετροράχη. Το σενάριο ήταν έτοιμο, το σημείο κατάλληλο, ενώ μια αθηναϊκή εταιρεία παραγωγής του είχε εγκρίνει οικονομικά όλα τα μεγαλόπνοα σχέδιά του. Εξάλλου ο ίδιος πίστευε πως λόγω της καταγωγής του από την περιοχή δεν θα του ήταν δύσκολο να γύριζε την ταινία αλλά και να έβρισκε τους απαραίτητους κομπάρσους. Και στ’ αλήθεια χρειαζόταν πολλούς από δαύτους, διότι η ταινία είχε ως θέμα την αντίσταση μιας μικρής περιοχής της Ηπείρου κατά των Γερμανικών στρατευμάτων.
Το πρωί ο Σταύρος πήγε να βρει τον πατέρα του για να μιλήσουνε. Ο μπάρμπα Σαράντης είχε ξυπνήσει από νωρίς και έπινε μόνος το καφεδάκι του. Ξαφνιάστηκε που είδε το γιο του τόσο πρωί.
- Καλημέρα, πατέρα.
- Καλημέρα, παιδί μου. Έλα να σου κάνω ένα καφεδάκι.
- Δεν θα καθίσω πολύ. Με περιμένουν επάνω… Θέλω  μόνο  να  συζητήσουμε μερικά
πράγματα.
- Κάθισε και μη βιάζεσαι. Προχθές πάλι ήρθες να με δεις κι έφυγες αμέσως. Σου είπα να μείνεις να κοιμηθείς εδώ κι εσύ προτίμησες με τους φίλους σου στο ξενοδοχείο! Δεν σε κρίνω, μ’ αυτούς περνάς καλύτερα… Αλλά πότε θα βρεις λίγο χρόνο και για μένα; Να μου πεις τα νέα σου, βρε παιδί μου! Δεν θέλω τίποτε άλλο…
- Μην ανησυχείς, πατέρα. Θα μείνω τόσες πολλές μέρες που θα τα λέμε πολύ συχνά. Ώσπου να τελειώσει η ταινία θα μας πάρει καλοκαίρι! Απλά θέλαμε να βρούμε χιόνι στις πλαγιές γιατί χρειαζόταν στις σκηνές που θα γυρίσουμε. Αλλά άκουσέ με τώρα. Θέλω τη βοήθειά σου.
- Πες μου και βλέπουμε…
- Πατέρα, το χωριό μας είναι μεγάλο. Έχει σχεδόν δυο χιλιάδες ψυχές. Τους περισσότερους από αυτούς τους χρειάζομαι για την ταινία και ιδιαίτερα τους άνδρες. Καταλαβαίνεις τώρα…θέλω να τους ντύσω πολεμιστές! Έχουμε στολές, ντουφέκια, απ’ όλα! Φτάνει να τους πείσουμε να έρθουν! Η ταινία θα γίνει μεγάλη και τρανή και θα παίζεται σε όλη τη χώρα! Πρέπει να την τελειώσουμε πάση θυσία!
- Δε νομίζω, γιε μου, να έχουμε πρόβλημα. Και τώρα που θα βγω στον καφενέ όποιον βρω θα του το πω.
- Δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα, πατέρα… Ξέρεις καλά ότι στο χωριό αυτό έγινε πολύ ισχυρή αντίσταση. Σκοτώθηκαν πολλοί συγχωριανοί και συγγενείς μας από τους Γερμανούς. Και επιπλέον τους λίγους δοσίλογους που υπήρχαν τους έδιωξαν με τις κλοτσιές!
- Ε, και λοιπόν; Πού είναι το πρόβλημα; Όλοι θα δεχτούν να παίξουν!
- Βρε πατέρα, δεν καταλαβαίνεις; Ποιος θα φορέσει στολή Γερμανού; Ποιος θα δεχτεί να κάνει τον στρατιώτη των Ναζί; Αφού το ξέρεις πως κανείς δεν θα θέλει! Και τους δοσίλογους; Αυτούς ποιος θα τους κάνει που χρειαζόμαστε καμιά ντουζίνα;
Εκείνη τη στιγμή τα μάτια του Σαράντη σπινθηροβόλησαν! Το μυαλό του άρχισε να παίρνει ανάποδες στροφές σε σημείο που πλησίαζε να εκραγεί από το ζόρι! «Χριστέ μου», σκέφτηκε. «Πάει θα μας ανάψει φωτιές πάλι αυτός! Καλά ήταν τόσα χρόνια μακριά, τι ήθελε και ήρθε; Αμαρτία να σκέφτομαι τέτοια πράγματα για το παιδί μου και ντροπή μου αν με καταλάβαινε κάποιος ξένος! Μα είμαι άνθρωπος που λέω τα πράγματα με τ’ όνομά τους. Τι κι αν είναι γιος μου; Λες και αυτός θα με γηροκομήσει; Εγώ τη γυναίκα μου ήθελα εδώ, αλλά πάει κι αυτή την πήρε ο Θεός. Μόνος μου θα πεθάνω τη στιγμή που θα ταΐζω τα ζωντανά ή μέσα στο τυροκομείο. Και θα με βρουν μετά από μια εβδομάδα, γιατί ποιον έχω να με ψάξει; Όλο το χωριό βοήθησα, όλους βερεσέ τους έδινα τυριά και κανείς δεν μπορούσε να μου πει κουβέντα. Και τώρα όλοι θα βρούνε πάτημα, εξαιτίας του γιου μου, να βγούνε κι από πάνω! Γιατί λοιπόν; Μήπως εγώ χρωστάω τίποτα σε κανέναν; Τι δουλειά έχω στα καφενεία να λέω ψέματα στον κόσμο; Για να τους κοροϊδέψουμε και να τους ντύσουμε γερμαναράδες;»
- Πατέρα, τι σκέφτεσαι; Σου μιλάω! Τι θα κάνουμε μ’ αυτό το θέμα;
- Εμένα, Σταύρο, μη μ’ ανακατεύεις μ’ αυτά τα περίεργα πράγματα. Αν θέλεις έλα στο καφενείο που μαζεύονται όλοι κάθε βράδυ να τους μιλήσεις εσύ. Αλλά στο λέω, δεν είναι απλά τα πράγματα. Θα έχουμε προβλήματα!
- Καλά, μη στεναχωριέσαι. Θα βρω εγώ τον τρόπο να τους πείσω!
Πράγματι το ίδιο βράδυ ο Σταύρος με ένα μάτσο χαρτιά στα χέρια έκανε έφοδο στους ήσυχους Πετροραχιώτες που έπαιζαν "Θανάση" στο καφενείο του χωριού. Όλοι γύρισαν και τον κοίταξαν ξαφνιασμένοι, αλλά εκείνος με ένα νεύμα τους καθησύχασε.
- Καλησπέρα σε όλους. Αν και πολλοί δεν με γνωρίσατε είμαι ο Σταύρος ο γιος του Σαράντη. Το ξέρω ότι αυτές τις μέρες σας φέραμε αναστάτωση με τα φορτηγά μας, αλλά γι’ αυτό είμαι εδώ για να σας εξηγήσω τους λόγους…
Πήρε λοιπόν μια ψάθινη καρέκλα και κάθισε πλάι τους για να τους αναλύσει  τα σχέδιά του για την ταινία. Τους εξήγησε πως επέλεξε το χωριό τους γιατί πρωτίστως το γνώριζε καλά αλλά και γιατί ήθελε να αναδείξει τον ηρωισμό των γονιών και των παππούδων τους! Σιγά σιγά όμως έφτασε και στο επίμαχο σημείο! Αυτό των κομπάρσων!
- Θέλω λοιπόν από εσάς να σταθείτε στο ύψος των περιστάσεων! Μόνο έτσι θα αναδειχτεί ο αγώνας των προγόνων μας! Η τιμή της πατρίδας μας βρίσκεται υπεράνω όλων! Είναι για σας λοιπόν η χρυσή ευκαιρία να αναδειχτείτε σε στυλοβάτες της εθνικής μας μνήμης και του άκρατου ελληνικού ηρωισμού!
Ο πατέρας του τον άκουγε έκπληκτος από τις σάλτσες και τα πιπέρια που τους αράδιαζε! «Μωρέ όταν θα σε κυνηγήσουν να δούμε τι θα τους λες!» Αυτός όμως συνέχιζε ακάθεκτος το έργο του.
- Θέλω λοιπόν, όσοι από εσάς αποφασίσετε να συμμετάσχετε ως κομπάρσοι, να ακούτε πιστά τις οδηγίες μου. Να μην δυσανασχετείτε για τίποτα. Διότι μια ταινία δεν είναι εύκολη υπόθεση. Θα υπάρξουν και δύσκολες στιγμές… Να είστε υπεύθυνοι στις αποφάσεις σας και να μην μετανιώνετε για τίποτα. Στο τέλος θα δείτε πως θα δικαιωθείτε από τις επιλογές σας. Η μνήμη αυτών που έφυγαν θα μείνει ζωντανή στις καρδιές μας αλλά και τις νεότερες γενιές, ενώ όλος ο κόσμος θα γνωρίζει πλέον λεπτομερώς ποιες μεγάλες θυσίες έκαναν οι κάτοικοι της Πετροράχης!
Για μια στιγμή οι περισσότεροι νόμιζαν πως άκουγαν υποψήφιο βουλευτή να τους μιλάει και ήταν έτοιμοι να τον επευφημήσουν! Τι λόγος! Τι φοβερή χροιά! Μα ο παλαβός ο Σταυράκης είναι αυτός ή κανένας άλλος που ήρθε από τα ξένα! Τελικά δεν άντεξαν! Όλοι σηκώθηκαν όρθιοι και ξέσπασαν σε χειροκροτήματα! Ο παπά Γιώργης μάλιστα έτρεξε, τον αγκάλισε σφιχτά και τον φίλησε σταυρωτά με πάθος!
- Μπράβο, αγόρι μου! Χίλια μπράβο! Άξιος ο πατέρας σου!
Και ευθύς κάλεσε κοντά και τον πατέρα του για να ασπαστεί τον λεβέντη γιο του! Μα όταν ο Σαράντης έσφιξε στην αγκαλιά του τον Σταύρο, του ψιθύρισε: «Δεν είπες τίποτα για τις στολές! Πες τους να ξέρουν!» Μα ο Σταυρός τον σκούντηξε νευρικά και αμήχανα. «Σώπασε τώρα, πατέρα! Έχω τον τρόπο μου εγώ!.. Σώπασε μην μας ακούσουν!»
Πριν να αποχωρήσουν όμως πατέρας και γιος από το καφενείο, κλείνοντας την αυλαία του παραλόγου, μια φωνή ακούστηκε από το βάθος του καφενείου. Ήταν ο Μήτρος! Είχε χάσει μικρός τον πατέρα του από τους Γερμανούς και δεν το είχε ξεχάσει ποτέ! Σκληρός και αντιδραστικός άνθρωπος. Εξηντάρης πατημένος αλλά γερός σα λιοντάρι! Ο λόγος του πάντα επηρέαζε τους συγχωριανούς του, αλλά όταν τσαντιζόταν καλύτερα να μην βρισκόσουνα στο διάβα του! Αυτός λοιπόν σηκώθηκε όρθιος και φώναξε:
- Γιε του Σαράντη…. Σ’ ευχαριστούμε πολύ γι’ αυτό που κάνεις! Κι εγώ προσωπικά σ’ ευχαριστώ απ’ τα βάθη της λαβωμένης καρδιάς μου! Αφού δε μου δόθηκε ποτέ μια πραγματική ευκαιρία να εκδικηθώ για το αίμα του πατέρα μου, που κάθε χάραμα φωνάζει στα φαράγγια, τότε θα είναι χαρά μου να σκοτώνω γερμαναράδες έστω και στα ψέματα! Κοίτα να μου δώσεις και κανένα καλό ντουφέκι να κάνει αρκετό θόρυβο, σαν τ’ αληθινά!
Άλλη μια μαχαιριά καρφώθηκε στο στήθος του Σαράντη, που γύρισε και κοίταξε το γιο του με θυμό. «Να δούμε τώρα πώς θα τα ξεμπλέξεις», σκέφτηκε και κατευθύνθηκε γρήγορα για το σπίτι του. Η επόμενη μέρα θα φύλαγε εκπλήξεις για όλους τους.
Πρωί πρωί καμιά κατοστάρια άντρες από το χωριό άρχισαν ν’ ανηφορίζουν για την πλαγιά όπου πραγματοποιούνταν τα γυρίσματα. Ήδη είχαν ολοκληρωθεί κάποιες μεμονωμένες σκηνές από τους ηθοποιούς και βρισκόταν στο σημείο όπου μια ομάδα δοσίλογων είχε συνεργαστεί με γερμανούς αξιωματικούς και τους είχαν οδηγήσει στο λημέρι των ανταρτών. Οι συλληφθέντες αντάρτες θα οδηγούνταν μπροστά από τον τοίχο μιας παλιάς αποθήκης για να εκτελεστούν. Έπρεπε λοιπόν κάποιοι να ντυθούν αντάρτες, που ήταν και το ευκολότερο, κάποιοι άλλοι προδότες και κάποιοι τρίτοι γερμανοί αξιωματικοί και εκτελεστικό απόσπασμα. Μπροστά στη δυσκολία του εγχειρήματος έπρεπε ο Σταύρος να σκεφτεί κάτι έξυπνο και μάλιστα γρήγορα! Μπήκε λοιπόν μπροστά τους και τους μίλησε.
- Αγαπητοί μου συγχωριανοί, σας ευχαριστώ πολύ που ανταποκριθήκατε στο κάλεσμά μου. Ωστόσο, όπως σας είπα και χθες το βράδυ, τίποτα δεν είναι εύκολο. Και θα σας εξηγήσω τι εννοώ. Πρέπει δυστυχώς κάποιοι από εσάς να ντυθείτε αντάρτες, κάποιοι προδότες και κάποιοι γερμανοί! Δεν γίνεται αλλιώς…. Δεν έχουμε τη δυνατότητα να φέρουμε κανονικούς Βαυαρούς και να τους φορέσουμε στολές! Το ξέρω ότι δεν σας αρέσει η ιδέα, αλλά για να γυριστεί η ταινία, αυτή είναι η μόνη δυνατή λύση!
Την ξαφνική σιωπή ακολούθησαν ψίθυροι κι έπειτα έντονες διαμαρτυρίες, ώσπου ο αέρας σκίστηκε από τη βροντερή φωνή του Μήτρου!
- Τι είπες, βρε τζιτζιφιόγκο; Τι τόλμησες και ξεστόμισες, βρε σκηνοθέτη της πεντάρας; Ποιος θαρρείς πως είσαι του λόγου σου που θα μας ντύσεις όλους προδότες;
Ευθύς οι περισσότεροι άρχισαν να βρίζουν και ν’ αποχωρούν, ενώ κάποιοι παρέμεναν στη θέση τους παγωμένοι και απογοητευμένοι που χανόταν η μοναδική τους ευκαιρία να έπαιζαν σε κάποια σπουδαία ταινία! Ο δε Σαράντης είχε ήδη κρυφτεί πίσω από το κοντινότερο δέντρο! Βέβαια αυτές οι αντιδράσεις ήταν αναμενόμενες και προβλέψιμες από το Σταύρο, που δεν έχασε λεπτό την ψυχραιμία του.
- Για ακούστε με λίγο και μη βιάζεστε να φύγετε! Το ξέρω πως έχετε κι εσείς τα δίκια σας, αλλά δεν πρόλαβα να ολοκληρώσω αυτά που ήθελα να σας πω. Η πρότασή μου είναι να παίξετε οι περισσότεροι διπλούς ρόλους. Τη μια να είστε οι καλοί και την άλλη οι κακοί. Έτσι ώστε να υπάρχει δικαιοσύνη. Κι αν μπάρμπα Μήτρο σε ντύναμε τώρα αντάρτη, που είναι η αρχή της ταινίας, τι θα κέρδιζες; Θα σε οδηγούσαμε στο εκτελεστικό και δεν θα ξανάπαιζες καθόλου! Ενώ σκέψου, να ντυθείς τώρα γερμανός, μόνο για μερικές σκηνές και να έχεις μπροστά σου όλο το υπόλοιπο έργο ως ο σπουδαιότερος αρχηγός των ανταρτών! Τόσες μάχες ηρωικές, τόσα κατορθώματα κι εσύ να πρωταγωνιστείς και να καμαρώνουν τα παιδιά σου και τα εγγόνια σου για μια ζωή! Σκέψου λοιπόν……αξίζει να τα τινάξουμε όλα στον αέρα χωρίς λόγο;
Όλοι τον άκουγαν με προσοχή και πράγματι κάποιοι ψιθύρισαν δειλά «έχει δίκιο το παλικάρι», αλλά οι περισσότεροι περίμεναν την αντίδραση του Μήτρου, που πάντα είχε τον τρόπο να τους επηρεάζει.
- Κοίταξε να δεις, Σταυράκη….Αυτό το ποτήρι που μου βάζεις να πιώ είναι σκέτο δηλητήριο. Αλλά αν είναι τα πράγματα έτσι, όπως τα λες, τότε θα σε βοηθήσουμε όλοι μας. Αλλά μη με βάλεις στιγμή να ντυθώ προδότης! Αυτό δεν θα το ανεχτώ!
- Έχεις την τιμή μου, μπάρμπα Μήτρο. Θα δεις ότι στο τέλος όλοι θα είμαστε περήφανοι απ’ αυτή την ιστορία.
Άρχισαν λοιπόν τα γυρίσματα και οι Πετροραχιώτες δεν προλάβαιναν να φορούν στολές των Ες Ες και χάρτινες σακούλες μαναβικής στο κεφάλι για να παριστάνουν τους προδότες! Βέβαια εκ των πραγμάτων δεν ήταν δυνατόν να παίζουν διπλούς ρόλους γιατί απλά σε μια ταινία, πρόσωπα που εμφανίζονται στο φακό και έπειτα πεθαίνουν δεν είναι δυνατόν να ξαναζωντανεύουν! Έτσι λοιπόν ο πονηρός Σταύρος έστηνε κάθε τόσο ολιγόλεπτες ψεύτικες μάχες και παρίσταναν με το συνεργείο του πως δήθεν τους κινηματογραφούσαν, ώστε να είναι όλοι ευχαριστημένοι. Εξάλλου μετά, μην τον είδατε τον Σταυράκη!!!....
Η ταινία πλησίαζε στην ολοκλήρωσή της και ο Μήτρος με την παρέα του έπλεαν σε πελάγη ευτυχίας που είχαν σκοτώσει από καμιά πενηνταριά γερμανούς έκαστος! Το καφενείο είχε αδειάσει, οι γυναίκες τους τους έψαχναν στα βουνά και αυτοί έτρεχαν και πυροβολούσαν αόρατους εχθρούς στις κρύες πλαγιές της Πίνδου! Κι όταν η ταινία με το καλό τελείωσε έγινε γλέντι τρικούβερτο στην πλατεία του χωριού! Τα κλαρίνα και οι σούβλες δεν είχαν τελειωμό, ενώ οι πιο μερακλήδες έκαναν τσαλίμια στην κορυφή του χορού!
Τα συνεργεία είχαν αποχωρήσει και όλοι περίμεναν τον ερχόμενο Σεπτέμβρη που θα γινόταν η πρεμιέρα της ταινίας. Και μάλιστα είχε προαποφασιστεί πως θα γινόταν στα κοντινά Ιωάννινα προς τιμήν των Πετροραχιωτών, που τόσο είχαν βοηθήσει στα γυρίσματα…
* * *
Ο Κόσμος συνέρεε για να δει την ηρωική ταινία ενώ στις πρώτες θέσεις είχαν σταυροκαθίσει ο παπά Γιώργης, ο μπάρμπα Μήτρος, ο Χωροφύλακας, ο Δασάρχης, ο Πρόεδρος του χωριού, ο Σαράντης και άλλοι εκλεκτοί της περιοχής. Προς έκπληξη όλων όμως κατέφθασε με τη συνοδεία του και ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας για να παρακολουθήσει την πολυδιαφημισμένη αυτή προσπάθεια! Οι Πετροραχιώτες επίσης είχαν συρρεύσει σύσσωμοι για να δουν την ταινία, αλλά κυρίως για να καμαρώσουν τους ίδιους τους εαυτούς τους να ξετυλίγουν τον άκρατο ηρωισμό τους!
Η πρώτη σκηνή τελικά ξεκίνησε και όλοι παρακολουθούσαν με αγωνία και περισσή υπερηφάνεια. Μα όσο η ώρα περνούσε τόσο η ανησυχία κορυφωνόταν! Σχεδόν καμιά σκηνή από αυτές που περίμεναν να δουν δεν εμφανιζόταν! Αυτοί που ντύθηκαν γερμανοί, όπως ο Μήτρος, παρέμεναν γερμανοί ως το τέλος, ενώ αντίθετα όσοι ντύθηκαν αντάρτες ουδέποτε φόρεσαν τις ναζιστικές Βέρμαχτ! Η ταινία πλησίαζε προς το τέλος της και ο Μήτρος ήταν έτοιμος να εκραγεί! Το μόνο που θα θυμόταν τα παιδιά του θα ήταν όσοι καημένοι αντάρτες είχε σκοτώσει ως πρωτοπαλίκαρο των Ες Ες! Και αυτοί που είχαν φορέσει την κουκούλα του σπιούνου παρακάλαγαν ν’ ανοίξει η γη να τους καταπιεί! Κάποιοι πιο θρασείς, που το έριξαν στην πλάκα, ψιθύριζαν στον Μήτρο: «Φον Μήτρο Ζώτο!!...Αουφίντερσεν! [1]».
Η ωραία μα κατά τ’ άλλα πολύ "βασανιστική" ταινία, έλαβε τέλος. Για μερικά δευτερόλεπτα οι θεατές παρέμειναν στις θέσεις τους παγωμένοι, παρόλο που είχαν ανοίξει τα φώτα της αίθουσας. Όμως ευθύς αμέσως το κοινό ξέσπασε σε επιφωνήματα θαυμασμού και χειροκροτήματα με πρωτοστάτη τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας! Κι ενώ ο Μήτρος μέσα σε τέτοιο κλίμα ευφορίας ήταν ανήμπορος ν’ αντιδράσει, ο Πρόεδρος πήρε το λόγο και απευθύνθηκε προς τους παρευρισκόμενους: «Τα θερμά μου συγχαρητήρια στους κατοίκους της Πετροράχης! Όχι μόνο υπήρξαν θύματα του πολέμου αλλά και υπεράνω των όποιων παθών κι εγωισμών, δέχτηκαν μ’ ανιδιοτέλεια να συμμετάσχουν σ’ αυτό το καταπληκτικό έργο μνήμης. Υπόσχομαι να περάσω σύντομα από το χωριό σας και να σας τιμήσω όλους σας σε ειδική εκδήλωση. Σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου!»
Ο Μήτρος και οι συγχωριανοί του κοιτάχτηκαν με συγκίνηση στα μάτια. Το ήξεραν ότι ο Σταύρος τους είχε κοροϊδέψει, αλλά τι σημασία είχε πλέον αυτό; Τώρα αυτοί ήταν οι άνθρωποι της ημέρας! Αυτοί ήταν οι ζωντανοί ήρωες ασχέτως απ’ τα ρούχα που είχαν φορέσει. Κι αυτή τη μεγάλη στιγμή δεν μπορούσε να τους την κλέψει κανείς… κανείς τζιτζιφιόγκος…
Αλέξανδρος Ακριτίδης

[1] auf wiedersehen: γερμανική φράση που σημαίνει "εις το επανιδείν".

 Πηγή:apostaktirio.gr